Doek valt voor jongerenproject De Steigers: 'Niet mislukt, wel te vroeg einde'

De leerwerkplaats werd in juni 2023 met veel bombarie geopend door toenmalig minister Dilan Yesilgöz (Justitie) en waarnemend burgemeester Jules Bijl van Schiedam. Bedoeling was dat jongeren en zij-instromers van 16 tot 35 jaar zouden worden gekoppeld aan ouderen met vakkennis, voor nieuwe kansen op de arbeidsmarkt

Knippen en repareren

Bij de Klussendienst zouden jongeren leren hoe ze rollators en scootmobielen kunnen repareren. Professionele kappers zouden hen opleiden voor het kappersvak. En het Computercafé moest een plek worden voor cursussen en reparaties.

Met deze leerwerkplaats wilde de minister iets terugdoen voor wijken waar criminelen actief zijn. Tegelijk hoopte ze aan te tonen dat misdaad niet loont. Het geld voor dit project (ruim 672.000 euro) kwam uit de verkoop van in beslag genomen panden, waaronder een woning van een criminele pandjesbaas in Schiedam-Zuid.

Burgemeester Bijl en minister Yesilgöz bij de opening van De Steigers in juni 2023 | Foto: Twee

De leerwerkplaats was het eerste project in Nederland dat werd gefinancierd met afgepakt crimineel geld. Een pilot, die later een vervolg moest krijgen in Rotterdam en Breda. Maar na de feestelijke start bleef het maandenlang stil rond het project. De deuren van het voormalige wijkgebouw aan de Dwarsstraat bleven lange tijd gesloten.

Het pand werd wel opgeknapt, maar binnen vonden geen activiteiten plaats. Achteraf spreekt coördinator Jolien Vredenbregt van een valse start. “We zijn veel te groots gepresenteerd. We hadden alleen een plan en een pand. Geen bestuur, geen vrijwilligers en zelfs geen rekening om het geld op te storten. Die kregen we pas in maart 2024.”

Niet alleen bleek het ingewikkeld om vrijwilligers te vinden die met (criminele) jongeren aan de slag wilden. Ook jongeren zelf wisten de weg naar de Dwarsstraat niet te vinden. Na anderhalf jaar werd daarom besloten de doelstelling te verbreden. De Steigers werd een plek waar alle wijkbewoners moesten kunnen binnenlopen.

   > Lees ook: https://ditistwee.nl/nieuws/23199/ministerie-over-steigers-debacle-achteraf-zouden-we-andere-keuzes-maken

Inzetten op preventie

Ook de leeftijdsgrens werd aangepast: niet langer 16 jaar en ouder, maar vanaf 8 jaar. “Die kinderen kom ik sneller tegen op straat en kan ik ook makkelijker bereiken via de buitenschoolse opvang of de speelpleintjes,” zegt Vredenbregt. “We zetten nu meer in op preventie, omdat jongeren steeds vroeger in de criminaliteit raken. We willen voorkomen dat tieners een stommiteit begaan en denken dat dit beter werkt dan achteraf proberen te repareren.”

In het pand is nu wekelijks een Gameclub, zijn er haak- en breilessen voor meiden (Steek voor Steek) en Technieklessen waarbij gebruik wordt gemaakt van gereedschap dat in beslag is genomen bij drugsuithalers. Ook de Pameijer Stichting heeft hier een plek gevonden.

De Steigers kreeg ook gereedschappen die in beslag werden genomen bij drugsuithalers © Rijnmond

De opkomst bij alle initiatieven is matig, erkent Vredenbregt. Vaak maar een handjevol jongeren neemt deel. Toch wil ze niet spreken van een mislukt project. “We hebben hier veel geleerd. We hadden nooit zomaar moeten beginnen, zonder uitgewerkt plan.”

In september stopt de pilot; het geld is op. “Bijna al het geld is opgegaan aan personele kosten, huur en servicekosten. We krijgen ook nog wat huur van de partners, maar dat is onvoldoende voor een uitgebreid activiteitenaanbod. Er is vanaf het begin veel te krap begroot. We zitten hier in een gemeentelijk pand. Schiedam heeft de huur al snel verhoogd vanwege flink stijgende energiekosten.”

Toekomst onduidelijk

Wat er straks met het pand gebeurt, is nog onduidelijk. De gemeente Schiedam wacht eerst de overdracht van de stichting af en kijkt daarna wat de mogelijkheden verder zijn. Het college zal dan ook verantwoording afleggen aan het ministerie van Justitie en Veiligheid, die het criminele geld ooit heeft overgemaakt.

De einddatum van het project komt volgens een woordvoerder van de gemeente niet onverwacht. "Die was vanaf het begin al bekend, namelijk 1 oktober 2026." Vredenbregt hoopt hoe dan ook dat de huidige partners in het gebouw kunnen blijven. En dat mogelijk ook andere partijen gaan aanhaken. Want het centrum heeft eindelijk een naam opgebouwd.

Activiteiten voor oudere jongeren trokken geen publiek © Rijnmond

Vredenbregt: “Het voelt hier inmiddels als een warm bad. We hebben met GeeGaming, Gro-Up en de Buzinezzclub drie vaste gezichten in huis. De Pameijer-bezoekers helpen als gastvrouw of bij de facilitaire dienst. En we hebben met welzijnsorganisatie Dock en bewonersverenging BVSZ goede samenwerkingen. We hebben nog zoveel dromen, maar onvoldoende de tijd gekregen om ze uit te voeren.”

Tegelijk was de Steigers altijd al bedoeld als pilot. Dan mag je van je fouten leren, zegt ze. “Het was nota bene de minister zelf die bij de start zei dat ook al wordt er maar één jongere geholpen, dit project al geslaagd is. Nou, dat is ons gelukt. Eén jongen uit de wijk heeft via onze bemiddeling een baan gevonden in Rotterdam.”

Stichting J&S was aanvankelijk als één van de partners bedacht voor de Leerwerkplaats, maar de stichting voor Jongeren en Ouderen in Schiedam-Zuid heeft daar nooit activiteiten gedraaid. Mieke Wigmans: “Niemand van de oorspronkelijke partijen is daar ooit gestart, terwijl we wel de expertise hebben gedeeld. We zijn nog voor de opening op een zijspoor gezet. We hopen dat we na het vertrek van de Steigers alsnog in het pand terecht kunnen. We hebben een prijs gewonnen waardoor dit financieel mogelijk is. Er zit best wat criminaliteit in de wijk. We denken dat we met een gerichte aanpak jongeren op het goede pad kunnen houden.”

Jolein Vredenbregt herkent zich niet in dit beeld. "We hebben meerdere goede gesprekken gehad en hebben juist om hun expertise en hulp gevraagd om de jongeren te bereiken die zij al in beeld hebben. Maar zij wilden een eigen gratis afgesloten ruimte en die kunnen we volgens het huurcontract van de gemeente niet bieden."

Pointer Radio organiseert samen met Rijnmond en Twee een Meet Up over Jeugdcriminaliteit. Sprekers zijn onder anderen lokale politici, criminoloog Robbie Roks, Peters Ottens van Yets Foundations en Jolien Vredenbregt van De Steigers. De avond vindt plaats op woensdag 11 februari in de Korenbeurs in Schiedam. Aanvang 19.30 uur.

Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond.