Een jaar zonder Joni (13): in de val van een online bericht

Een jaar later kijken Mariëlle en Anton Zuidwijk terug op het moment waarop hun leven voorgoed veranderde - en op signalen waarvan ze nu denken: hadden we die maar anders gezien.

“Iedere dag even bij Joni langs voelt goed. Het geeft rust en maakt me sterker”, zegt moeder Mariëlle. Ze zijn vaste bezoekers van de Schiedamse begraafplaats Beukenhof. Vaak gaat de hond mee en combineren ze het met een boodschap of een bezoek aan Antons moeder. Soms gaan ze zelfs twee keer per dag.

Het eerste jaar zonder Joni

Ze hebben het eerste jaar zonder Joni doorstaan. Alles voor de eerste keer zonder hem: zijn verjaardag, kerst, nieuwjaar. Het liefst hadden ze het overgeslagen, maar ze hebben dochter Sharon (16). Ze zijn nog een gezin en moeten verder.

“We proberen weer op onze benen te gaan staan”, zegt Anton. “Dat gaat langzaam”, vult Mariëlle aan. “Soms zijn er goede dagen en dan weer mindere. Het kan alle kanten op gaan.”

Voor hen voelt het verlies nog rauw. “Voor anderen gaat het leven door. Dat is logisch, er moet ook geld verdiend worden. Maar voor ons staat het stil”, zegt Anton.

Zus Sharon heeft het ook moeilijk en mist haar broertje. Ze kon goed met hem lachen en ze deden veel samen. "Nu is het vaak leeg en stil in huis." Als ze iets leuks doet, voelt ze zich schuldig - omdat hij dat niet meer kan.

Sharon met haar broertje Joni © Privé

De dag die alles veranderde

23 februari 2025 staat in hun geheugen gegrift. Ze worden gebeld dat hun zoon gewond is. “Toen was er nog hoop. Artsen zeiden: we gaan er alles aan doen.” Met loeiende sirenes worden ze naar het ziekenhuis gebracht. Daar treffen ze hun kind, niet meer bij kennis. Hij is in zijn rug gestoken, zijn longen zijn geraakt en hij heeft veel bloed verloren. “Daarna was er shock.”

De steekpartij leidde tot een stille tocht en tot aangescherpte aandacht voor wapenbezit onder jongeren in Schiedam.

vader en zoon in Athene © Privé

In de val gelokt

“Kom nou, kom nou, kom nou.” Deze berichten zijn op Joni’s telefoon teruggevonden. Volgens zijn ouders is hij in de val gelokt, al houdt de veroordeelde jongen het op zelfverdediging. "Wie verwacht dat je door je klasgenootje wordt neergestoken?"

Joni fietst na de berichtjes naar het huis van de jongen. Nietsvermoedend volgens zijn ouders. De twee 13-jarigen staan een tijdje te kletsen en lopen daarna samen naar een bosje aan de rand van de woonwijk Sveaparken. Niet veel later weet Joni nog een huis te bereiken en aan te bellen voor hulp.

Diezelfde avond wordt zijn leeftijdsgenoot aangehouden. De jongen bleek al eerder betrokken bij geweldsincidenten.

'Wat is dat voor jongen?'

De twee zaten bij elkaar in de klas. Een maand voor de steekpartij werd de jongen aangehouden voor het bedreigen van een vrouw met een mes, gestolen uit de schoolkantine. Joni was daarbij aanwezig en werd toen ook door de politie gehoord. Hij zei dat hij niet wist wat zijn klasgenoot van plan was geweest. “Wat is dat voor jongen?”, vroegen zijn ouders. “Hij doet een beetje gek”, had Joni geantwoord.

Joni © Privé

Contact dat ze onderschatten

Hij mocht niet meer met hem omgaan. “Via Snapchat was er toch weer contact. Dat hebben we onderschat.”

Dat realiseren ze zich pas achteraf. Ze zien nu hoe makkelijk jongeren via sociale media in aanraking komen met vapes, wapens en verkeerde contacten. “Kinderen worden erin meegezogen en ouders hebben geen controle”, zegt Anton. “Het zijn pubers, ze hebben een telefoon en je weet niet altijd met wie ze afspreken. Wij zagen ook het gevaar er niet van in.”

Daarom pleiten ze voor een strengere aanpak. Ze zijn voorstander van een verbod op sociale media voor jongeren onder 16 jaar en wijzen op de discussie die inmiddels ook op Europees niveau wordt gevoerd.

De rechtszaak

De inmiddels 14-jarige jongen is veroordeeld tot een jaar jeugddetentie en jeugd-tbs. Hij moet langdurig behandeld worden en komt pas vrij als er ontwikkeling wordt vastgesteld. Van hoger beroep heeft hij afgezien.

Voor Joni’s ouders is dat een opluchting, al geloven ze zijn verklaring niet. “Hij vond het erg dat Joni was overleden, maar het was zelfverdediging.”

Waarom? Zo onnodig en domme pech

De rechtszaak was achter gesloten deuren. Joni’s ouders waren erbij. Op hen kwam de jongen emotieloos over. “Het is een enfant terrible.” Ze vragen zich af of eerder ingrijpen verschil had gemaakt.

“Waarom?”, blijft door hun hoofd malen. “Het is allemaal zo onnodig”, zegt Mariëlle. “Domme pech, verkeerde ontmoeting, verkeerd tijdstip”, zegt Anton.

Moeder Mariëlle en vader Anton © Rijnmond

Welkom bij de club waar je niet bij wilt horen

“Welkom bij de club waar je niet bij wilt horen.” Het is een zin die ouders die ook een kind verloren hebben, tegen elkaar zeggen. Het contact met lotgenoten geeft steun. Ze zijn warm ontvangen bij de vereniging Ouders Overleden Kind (OOK) en de Federatie Nabestaanden Geweldsslachtoffers. “Eén woord of een blik is al genoeg voor herkenning.” Ze wandelen samen en drinken warme chocolademelk. “Zij luisteren en wij luisteren.”

De ervaringen van anderen helpen hen het eerste jaar te begrijpen. “Hoe doen andere mensen het?”

Nu de rechtszaak is afgerond en ook de schadeclaims zijn geregeld, hopen ze ruimte te krijgen voor rouw en acceptatie. “Je brein ligt helemaal overhoop”, zegt Mariëlle. Ook zijn ze hun familie, vrienden en kennissen dankbaar voor het bijstaan.

Moeder Mariëlle verzorgt Joni's graf © Rijnmond

Joni komt niet meer thuis

Als klein jongetje las hij bij het bord Schiedam ‘Schietedam’ toen ze terugkwamen van de camping. Ze bleven het als grap herhalen. Nu klinkt het anders.

Ze missen zijn vrolijkheid, zijn gekkigheid, zijn schaterlach. Vooral ’s ochtends en ’s nachts is het gemis groot. “Af en toe denk ik dat hij zo komt binnenwandelen.”

Het gevoel dat hij dichtbij is, geeft rust. Ze hopen dat de pijn na dit eerste jaar iets draaglijker wordt. “Je hoopt dat het verandert”, zegt Anton. “Anders houdt geen paard het vol.” “Dat de scherpe randjes eraf gaan”, vult Mariëlle aan.

Het gezin in Parijs © Privé

Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond