Hongaarse burgemeester krijgt Geuzenpenning: ‘Democratie van EU-land is in gevaar’

Licht overdonderd ondergaat de 50-jarige Karácsony alles wat een ontvanger van de Geuzenpenning moet ondergaan. Samen met de Schiedamse burgemeester Harald Bergmann, die voorzitter is van de Stichting Geuzenpenning, staat hij de pers te woord. Allereerst de vraag: hoe spreek je zijn naam uit? Na een paar mislukte pogingen van Bergmann in gebrekkig Hongaars lacht Karácsony: “Het spijt me!”

Karácsony is de burgemeester van de hoofdstad van Hongarije, toch is de samenwerking met de regering van minister-president Orbán minimaal. “De kiezers zijn degenen die zowel de regering als de gemeente hun macht hebben gegeven om namens hen dingen uit te voeren. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat deze instanties samenwerken. Maar dit gebeurt nauwelijks in Hongarije, daar is eigenlijk een innerlijke burgeroorlog gaande.”

“De Hongaarse regering heeft in de afgelopen vijftien jaar maatregelen genomen die de rechtstaat ondermijnen”, vervolgt Karácsony. “Ze hebben onder andere ook verschillende instanties verzwakt die tegen de centrale regering bestand kunnen houden. Ook het hele gemeentelijke stelsel wordt ondermijnd, waaronder op financieel niveau. Met grote gevolgen voor de gemeenten.”

Op 12 april zijn er verkiezingen in Hongarije. Volgens peilingen zou Peter Magyar kans hebben om Orbán te verslaan. Ondanks dat Magyar niet van dezelfde politieke kleur is als Karácsony hoopt hij dat Orbán de macht verliest. “Het zal misschien nog wel tientallen jaren duren voordat er weer een gezonde democratie is in Hongarije. Maar het zou een eerste stap zijn.”

Gergely Karácsony (tweede van rechts) met onder andere Harald Bergmann (rechts) voorzitter van de Stichting Geuzenpenning | Foto: Twee

‘Van Europees belang’

De burgemeester van Boedapest spreekt zich openlijk uit tegen de regering van Orbán. Eén keer kwam hij in verzet tegen een beslissing van de regering. Landelijk werd de Budapest Pride, een evenement voor lhbtiq+-rechten, verboden. “Toen de minister-president de wet goedkeurde die de Budapest Pride verbood wist ik vanaf de eerste minuut dat het niet zou mogen gebeuren en dat ik het niet zou laten gebeuren. Soms zijn er momenten dat je niet moet twijfelen.”

Karácsony omzeilde de landelijke regering en liet de Budapest Pride organiseren als gemeentelijk evenement. “Dit was ook van Europees belang, want stel je voor dat er in een andere EU-hoofdstad zo’n evenement zou worden verboden. Het is een domino-effect dat niet mag worden gestart en ik ben blij dat de Boedapesters mij hierin hebben gesteund.”

Karácsony kreeg ook steun uit het buitenland, onder andere van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Op vrijdag 13 maart reikt Halsema de Geuzenpenning uit aan Karácsony.

‘Onbegrijpelijk’

Veel wist Karácsony niet over Vlaardingen en de Geuzen. Inmiddels is hij gefascineerd door het verhaal van de eerste Nederlandse verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. “Het is een zeer bijzonder verhaal. En het laat ook heel goed zien dat ook in donkere, duistere tijden er toch mensen zijn die doen wat hun hart hen dicteert.”

Karácsony is vereerd dat hij de Geuzenpenning krijgt, maar vindt het ook iets droevigs hebben. “Het is wel een uitzonderlijke situatie. Het is onbegrijpelijk dat er een situatie is ontstaan waarin de burgemeester van de hoofdstad van een EU-lidstaat een prijs kan krijgen voor het verdedigen van de democratie. Dat de democratie überhaupt in gevaar kan zijn binnen de Europese Unie.”

De uitreiking van de Geuzenpenning is op vrijdag 13 maart vanaf 14:50 uur live te zien op Twee.