Van braderie naar stadsfeest met 200.000 bezoekers: ‘Het is hét feest van het jaar’

Volgende week vrijdag, zaterdag en zondag zijn er ruim 200.000 mensen in de binnenstad van Schiedam te vinden. Ze komen, net als elk laatste weekend van september, massaal af op de Brandersfeesten: een driedaags stadsfeest in het teken van muziek, cultuur, geschiedenis en vooral veel gezelligheid.

Hoewel anno 2026 de Brandersfeesten een enorm evenement is, begon het in september 1985 een stuk soberder. “Het was een braderie”, legt Schiedammer Rudy Kemper, huidig voorzitter van de feesten, uit. “Er werd een hele week georganiseerd door winkels en ondernemers. Dat was gelijk populair en werd ieder jaar groter.”

Gezonde rivaliteit

Geboren en getogen Schiedammer John van Oudenaarde heeft goede herinneringen aan de eerste feesten. Hij organiseerde zelf altijd de "concurrerende" Maasboulevardfeesten, totdat hij in 2024 ook zijn handen uit de mouwen stak voor de Brandersfeesten.

“De Brandersfeesten waren van begin af aan écht een stadsfeest. Het begon wel als braderie, maar groeide al snel ook uit met muziek en de gondelvaart. Dat waren supermooi versierde boten die door de grachten trokken.”
John vertelt hoe de organisatie van de Brandersfeesten zich goed verdeelde: “De winkeliersvereniging deed de kraampjes, de horecavereniging verzorgde de bar en de muziek en de watersportvereniging hield zich bezig met de gondelvaart. Iedereen deed waar hij goed in was.”

Rudy Kemper (L), voorzitter van de Brandersfeesten, en John van Oudenaarde (R), sinds 2024 ook actief betrokken bij de feesten.| Foto© Rijnmond

‘Hét feest van het jaar’

Met een sterke organisatie, veel vrijwilligers en een stuk minder regeldruk dan nu groeien de feesten explosief in de jaren negentig. Al gauw wordt het voor veel Schiedammers hét feest van het jaar.
Ook van buiten de stad komen steeds meer mensen op de feestelijke week af. “Iedereen heeft het maar over oude steden als Delft, Leiden en Dordrecht, maar Schiedam doet er niets voor onder”, vertelt John trots. “Dat zien mensen wanneer ze naar de feesten in de binnenstad komen.”

Rudy vult aan: “Schiedam worstelt wel eens met haar eigen verleden. De jenever heeft economisch veel opgeleverd, maar ook veel alcoholmisbruik veroorzaakt. De naam van de Brandersfeesten zijn alsnog een referentie aan die geschiedenis, want je kan het niet uitwissen. Tijdens de feesten voelen Schiedammers zich uiteindelijk toch trotser en meer verbonden. Het typisch Schiedamse azijnchagrijn wordt een beetje vervangen door positiviteit.”

Een foto van de Gondelvaart tijdens een eerdere editie van de Brandersfeesten. | Foto: Twee

Regeldruk

Toch is de geschiedenis van de Brandersfeesten niet alleen maar hosanna. Na de hoogtijdagen en de grote groei van bezoekers kwam een periode waarin het evenement het moeilijker kreeg. John legt uit: “Het feest kon ten eerste niet meer groter, want het wordt in de binnenstad gedaan. Je had echt weekenden dat je over hoofden kon lopen.”

“Daarnaast werd een evenement organiseren sowieso steeds moeilijker. Er werden vanuit de gemeente steeds moeilijkere eisen gesteld; vrijwilligersaantallen liepen terug, waaronder binnen de horeca- en winkeliersverenigingen en mensen zijn minder snel tevreden met een braderie of een onbekende muziekact.”

Toonbeeld van de terugloop was het verdwijnen van de gondelvaart, zo’n zeven jaar geleden, vertelt Rudy. “Die mooie boten werden ook allemaal gemaakt door vrijwilligers. Tegenwoordig moeten ze uitleggen of hun lichtsnoer wel gekeurd is en of het zeil wel geïmpregneerd is tegen brand. Uiteraard willen we een veilig feest, maar op die manier is de lol er snel vanaf voor de vrijwilligers.”

Stille dood

De regeldruk en terugloop van vrijwilligers bereiken in 2023 een dieptepunt. Tijdens corona gaan er twee edities niet door en stopt een groot deel van het bestuur ermee. Een groep enthousiastelingen staat daarna weliswaar op om de feesten te organiseren, maar heeft weinig ervaring met evenementen.

Het nieuwe bestuur krijgt het niet rond en in 2023 gaan de Brandersfeesten voor het eerst sinds de oprichting niet door. Even lijkt het evenement een stille dood te sterven, maar in 2024 is er toch een herrijzenis.

“Marvin Jansen van de politieke partij Alles voor Schiedam heeft rondgebeld naar mensen die het konden organiseren, waaronder naar mij”, herinnert John. “Toen we vervolgens een keertje samenkwamen, begon het toch weer te kriebelen. Uiteindelijk hebben we het inderdaad weer opgezet en dat was voor mij een van de mooiste edities.”

De twee succesvolle edities leverden wel een nieuwe uitdaging op, volgens voorzitter Rudy. “Het bestuur van 2024 had eigenlijk twee jaar lang té hard gewerkt. Dus er was ineens een enorme leegloop.”
“Het was oktober 2025, de periode waarin we alweer beginnen met regelen voor het volgende jaar, en het bestuur telde zo’n vier man. Toen heb ik in december aan de bel getrokken en de media opgezocht om vrijwilligers te vinden. Daar kwam een enorme respons op en inmiddels is ons nieuwe team 24 man sterk.”

De Brandersfeesten van vorig jaar | Foto: Twee

Nieuwe generatie

Pas afgelopen zomer weet Rudy het met het nieuwe team zeker: de financiën zijn rond en de feesten kunnen weer doorgaan. Met veel jonge gezichten in het nieuwe bestuur heeft de voorzitter dan ook alle vertrouwen in de toekomst.

“Dit jaar moesten we overleven. Maar nu kunnen de jonge leden ervaring opdoen om ooit het stokje te kunnen overnemen. Na dit weekend gaan we volle kracht naar volgend jaar en richting de veertigste editie in 2028. Met daarna hopelijk nog meer jubilea natuurlijk!”

Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond.